“Een goede buur is beter dan een verre vriend”

Nederlanders spreken hun talen, maar de vraag is of dit in de toekomst ook nog zal gelden. Docenten Frans en Duits maken zich namelijk grote zorgen over de positie van vreemde talen in het curriculum van het voortgezet onderwijs. Woensdag brachten ze het “Manifest Buurtalen” uit, met als centraal thema: “Geef Frans en Duits de ruimte!”.

Door de decentralisatie van het onderwijs is het tegenwoordig niet aan de overheid, maar aan directies van middelbare scholen om te bepalen welke vakken zij aanbieden en hoeveel uur per week zij daarvoor beschikbaar stellen. Berrie de Zeeuw is lid van visiegroep Buurtalen, bestuurslid van de talensectie Frans van Levende Talen, leraar Frans én heeft meegewerkt aan het manifest. “We merken de laatste jaren dat er steeds minder aandacht is voor de buurtalen en dat er minder leerlingen zijn die buurtalen kiezen. Scholen kiezen er ook voor om de talen niet meer aan te bieden, of slechts één van de talen, of bijvoorbeeld te weinig lesuren voor de talen aan te bieden waardoor je geen fatsoenlijke basis kan leggen.”

De Zeeuw vertelt dat het voorheen gebruikelijk was dat er voor de vreemde talen ongeveer drie lesuren per week beschikbaar waren, maar dat dat tegenwoordig anders is. “Buurtalen zijn slachtoffer geworden van alle promotiecampagnes voor Engels en bètavakken.” Dit gaat volgens De Zeeuw ten koste van het begrijpen van de Duitse en Franse taal en cultuur, maar ook van de beleving van de vakken. “Juist de dingen die zo’n taal leuk maken en waar je leerlingen enthousiast mee maakt, daar moet je tijd voor hebben. Die tijd is er nu te weinig.”

Ook de vorm van het centraal examen zit een goede taalontwikkeling in de weg, vertelt De Zeeuw. “De nadruk ligt nu op leesvaardigheid, omdat het centraal examen daarop toetst. Maar eigenlijk is communiceren veel belangrijker. Met name door de internationale ontwikkelingen, waarbij de rol van Frankrijk en Duitsland als kartrekkers van Europa weer belangrijk wordt, is het van belang dat we goed met onze buurlanden in gesprek kunnen.”

Studente Duits en Pedagogische Wetenschappen Eva van Renssen geeft examentrainingen aan middelbare schoolleerlingen. Renssen merkt tijdens deze trainingen dat leerlingen het vak niet leuk vinden. Ze denkt dat dat komt doordat leerlingen geen beeld hebben bij wat ze aan het vak Duits kunnen hebben later. “Dat zou veel meer gestimuleerd moeten worden, bijvoorbeeld door ze mee te nemen naar Duitsland. Studeren in Duitsland is daarnaast ook super goedkoop. Daar denken pubers natuurlijk helemaal niet over na, dus ik snap ook wel dat middelbare scholen er minder de nadruk op leggen. Maar zonde is het wel.”

Na rondetafelgesprekken tussen Kamerleden, leraren, wetenschappers, en vakverenigingen is er een curriculumherzieningstraject gestart door Curriculum.nu. Negen ontwikkelteams, bestaande uit leraren en schoolleiders uit het primair en voortgezet onderwijs, gaan het komende jaar voor negen leergebieden onderzoeken wat het kerncurriculum zal worden en wat leerlingen moeten ‘kennen en kunnen’. Frans en Duits zijn geschaard onder het leergebied “Engels en moderne vreemde talen”, waarvan de inhoud in het komende jaar zal worden besproken. “De leraren en schoolleiders brengen hun eigen expertise in, maar betrekken daar ook de kennis en ervaring bij van onder meer wetenschappers, leerlingen en leraren uit het hele land.”, aldus Menno van Tartwijk van Curriculum.nu.

Wat de positie van de buurtalen in het onderwijs zal zijn in de toekomst, is dus nog de vraag. De Zeeuw ziet voor de talen in ieder geval een belangrijke rol weggelegd. “Duitsland, Frankrijk en België zijn onze belangrijkste handelspartners. Des te belangrijk is het om het leren van een buurtaal te stimuleren”, aldus De Zeeuw. “Een goede buur is beter dan een verre vriend zeggen we niet voor niets. Het is vijf voor twaalf, er moet nu iets gebeuren om de taalontwikkeling van jongeren te stimuleren en daarmee een goede internationale positie in de toekomst te garanderen.”

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *