Voetgangers vinden Groningse binnenstad niet veilig

GRONINGEN – Bijna vier op de tien Groningers is negatief over de voetgangersveiligheid in de binnenstad. Dat blijkt uit onderzoek dat RuG-student Bas Alferink vorig jaar uitvoerde in opdracht van de gemeente. Dat voetgangers zich onveilig voelen, komt vooral doordat fietsers zebrapaden vaak niet respecteren. Veroorzaakt de fietser zo veel overlast in de Groninger binnenstad?

Door: Ireen van der Horst, Eline Kuin en Thomas van der Kooij

“Ik had van tevoren wel verwacht dat mensen zouden aangeven dat de Folkingestraat en de brug bij het Groninger Museum probleempunten waren”, vertelt Alferink. “En dat kwam ook heel duidelijk naar voren.” Volgens hem kwam de gemeente zelf met het idee voor zijn masterscriptie aan de opleiding Sociale Planologie. “Zij waren benieuwd hoe ze het centrum van Groninger voetgangersvriendelijker konden maken.”

Jorne Visser, Coördinator bij het Urban Gro Lab, was daar nauw bij betrokken. Volgens hem heeft de scriptie geholpen om de onveiligheid die veel voetgangers in de binnenstad voelen duidelijk in beeld te brengen. “De voetganger is eigenlijk altijd een beetje onderbelicht geweest”, aldus Visser.

Fietsstad Groningen

Dat vertelt ook Femke Niekerk, universitair docent Planologie aan de RuG. Zij begeleidde de scriptie van Alferink. “Ik denk dat heel duidelijk is dat de gemeente zich graag wil profileren als de fietsstad van Nederland. Dan kun je je terecht afvragen of dat niet te veel ten koste is gegaan van de voetgangers.” ”Fietsers voelen zich koning te rijk in Groningen”, stelt Niekerk. “Ze passen hun gedrag niet aan als voetgangers langskomen.”

Zulk gedrag is natuurlijk niet altijd erg, het hoort er in Groningen zelfs wel een beetje bij. Of toch niet? “Ik ken mensen die niet over de Vismarkt naar de plaats van bestemming gaan, maar omlopen”, vertelt Geert de Breucker, voorzitter van de Groninger tak van de Oogvereniging. Hij hoort binnen zijn vereniging regelmatig verhalen van slechtzienden die op straat geschrokken zijn. “Dat er ongelukken zijn, dat hoor ik niet echt. Maar mensen die schrikken omdat fietsers niet stoppen, dat wel.” Volgens De Breucker kan dat erg vervelend zijn. “Wat regelmatig voorkomt, is dat tijdens het oversteken fietsers mij aanmanen te stoppen. Terwijl ik denk: eigenlijk moeten jullie voor mij stoppen. Want de blindegeleidestok heeft de juridische waarde van een rood stoplicht.”

Shared space

“Als je het over voetgangersvriendelijkheid hebt, kun je twee kanten op”, vertelt Niekerk. Voertuigen, fietsers en voetgangers kunnen gescheiden worden, maar er kan ook worden besloten om alle verkeersdeelnemers te mengen. Dat laatste valt onder het concept van shared space, wat in de Groninger binnenstad veel wordt toegepast. “Het toepassen van shared space is redelijk populair in gemeenten. Het is dus niet iets typisch Gronings.”

Niekerk stelt dat het hebben van een onveilig gevoel, zeker onder voetgangers, ook wel een beetje past bij het toepassen van shared space. “Je ziet wel dat voetgangers het niet altijd als even prettig ervaren, dat alles door elkaar heengaat”, aldus Niekerk. Volgens haar is het hinderlijk dat de binnenstad veel ‘rechtdoorgaand verkeer’ kent: fietsers die de binnenstad doorkruisen. Toch is er een belangrijk verschil tussen of iets onveilig lijkt, of ook echt onveilig is. “Dat je je niet prettig voelt, oké. Maar dat je echt omver wordt gereden, dat is natuurlijk een ander probleem. Hoe onprettig het ook is, onderling is de schade tussen voetganger en fietser beperkt”, vertelt Niekerk.

 

Benieuwd hoe shared space er in Groningen uitziet? Bekijk dan onderstaande timelapse:

 

Op de agenda

Voetgangersvriendelijkheid komt steeds meer op de agenda van de gemeente Groningen te staan. Visser stelt dat de voetganger lange tijd over het hoofd is gezien. “Het is voor veel mensen ook een vanzelfsprekend onderwerp geweest. Ik vind het een beetje te makkelijk om te zeggen dat het de schuld is van de gemeente, of dat de gemeente er te weinig aandacht aan heeft besteed. Maar ik denk wel dat het goed is om de focus te leggen op de voetganger, en dat we er misschien ook wel ietsje eerder mee hadden kunnen beginnen.”

Volgens Visser heeft de gemeente ook al plannen, die mooi in lijn lopen met de uitkomsten van het onderzoek van Alferink. “Het stuk bij de Brugstraat ligt eruit, dat wordt eigenlijk een heel andere omgeving om doorheen te lopen en te fietsen. En dat gaat op meerdere plekken in de binnenstad gebeuren.” Daarbij wordt ook gekeken naar hoe fietsers gestimuleerd kunnen worden om alternatieve routes te gebruiken.

Toch zullen fietsers en voetgangers in de binnenstad zich nog wel even aan elkaar ergeren. “Als fietser vervloek je de voetganger, en als voetganger vervloek je de fietser”, vertelt Alferink. Maar zijn scriptie heeft hem over die gevoelens wel bewuster gemaakt. “Zeker voor zebrapaden rem ik echt af, en dan zie je dat voetgangers dat soms niet verwachten. ‘Oh, kan ik gewoon oversteken?, dat denken ze dan.’”

 

Op deze kaart staan de meest- en minst voetgangersvriendelijke straten van Groningen aangegeven. Klik op de duimpjes voor meer uitleg over de verschillende punten:

 

Heb je zelf ook punten waar je als voetganger of fietser altijd in de drukte belandt? Laat het weten in de reacties!

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe jouw reactie gegevens worden verwerkt.