Veiling werk Rubens roept gemengde reacties op

Prinses Christina besloot eerder deze maand een werk van Rubens te verkopen. Vandaag wordt het geveild in New York.  Dat leidt tot de nodige ophef: moet dit werk niet bestemd zijn voor Nederlandse musea?

“Er is op geen enkele manier overleg geweest. Dit is bepaald niet de koninklijke weg,” aldus directeur Sjarel Ex van museum Boijmans van Beuningen in Het Parool. Hij is niet de enige die kritisch is. Anderen noemen de verkoop van Naaktstudie van een jongeman met opgeheven armen, zoals het werk van Rubens heet, “ronduit schandalig.” Het werk moet volgens hen in Nederland blijven.

Naaktstudie van een jongeman met opgeheven armen Bron: BD/Rubenianum/V17 

Eerder deze maand werd bekend dat prinses Christina het werk samen met andere stukken uit haar collectie in de verkoop doet. Het werk van Rubens, dat hij rond 1610 schilderde, is sinds 1835 in handen van het Koninklijk Huis. Toen kocht koning Willem II het aan.

Erfgoed

Hoewel de verkoop formeel mag (privébezit), hebben betrokkenen bij musea en stichtingen morele bezwaren. Ex is daar een van. Hij vindt het jammer dat prinses Christina musea in eigen land geen kans heeft gegeven het werk in handen te krijgen. En dat is volgens hem wel nodig: “Hier is echt sprake van een werk dat tot het nationaal erfgoed behoort.”

Joost Keizer, kunsthistoricus verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen, is het met hem eens: “Dit was een mooie gelegenheid om dit werk eindelijk weer eens publiekelijk zichtbaar te maken na jaren van privébezit. Maar nu het werk geveild wordt, kan het bij iedereen terecht komen.”

Tegengeluid

Cultureel adviseur Riemer Knoop zegt in de NRC dat er helemaal geen reden is om de schets van Rubens als nationaal erfgoed te beschouwen: “Ik kan geen enkel argument bedenken waarom de Rubenstekening van onmisbare en onvervangbare betekenis voor Nederland zou zijn.”

Knoop stelt dat tientallen schilderijen en honderden tekeningen van Rubens al openbaar te bezichtigen zijn. Dat het werk uit de collectie van Willem II stamt en dus bewaard moet worden, is voor hem ook geen argument. Hij zegt dat die symbolische waarde te klein is om verkoop tegen te houden.

Ook Tom Scheepstra begrijpt niks van de ophef. In het verleden was hij als onderzoeker betrokken bij Paleis het Loo. Tegenwoordig is hij bestuurslid bij de jongerentak van het Koninklijk Historisch Genootschap. Scheepstra vindt dat het argument dat het werk erfgoed is ongegrond: “Dat zou betekenen dat heel veel mensen ineens geen kunstwerk meer mogen verkopen aan het buitenland. Het is en blijft privébezit en dat kan gewoon verkocht worden.”

Eenzijdig beeld

Bovendien zijn musea niet uitgesloten van de veiling, zegt hij: “Andere delen van de collectie die vorige week zijn geveild zijn aangekocht door het Haags gemeentemuseum. Voor de Rubens kan hetzelfde gelden.”

Scheepstra vindt daarbij dat de ophef een eenzijdig beeld geeft van het Koninklijk huis: “Het lijkt alsof ze totaal niet bereid zijn hun collectie in musea tentoon te stellen. Maar de koning leent juist vaak kunstwerken uit. Zo kun je in het Groninger Museum nu genieten van een schaal die President Clinton schonk aan destijds koningin Beatrix. Dat is om de hoek.”

De veiling vindt vandaag  plaats om 16:00u (lokale tijd) in New York

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.