Van dikke dichtbundel naar spetterend optreden

Dichtbundels worden van oudsher slechts door een kleine groep liefhebbers gelezen. Poëzie in de openbare ruimte is daarentegen zichtbaarder dan ooit tevoren. Het is een hoopvolle constatering op deze Gedichtendag, die het begin vormt van de Poëzieweek.

Gedichtendag werd voor het eerst in 2000 georganiseerd door Stichting Poetry International met als doel iedereen in Nederland de kans te geven om op die dag in aanraking te komen met poëzie. Sinds 2013 organiseert Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB) de Poëzieweek, die op de laatste donderdag van januari begint en dit jaar op 6 februari afgelopen is.

‘’Poëzie is een heel belangrijk genre, waar wij meer aandacht voor willen’’, zegt persvoorlichter Isabel Willemsen namens de CPNB. Willemsen geeft aan dat poëzie heel goed is voor de leesbevordering. Daarom wil de stichting aan de hand van Gedichtendag en de Poëzieweek zoveel mogelijk mensen in aanraking laten komen met poëzie. ‘’Het is een hele stabiele campagne. In de cijfers zien wij zelfs een lichte stijging in het aantal boekhandels dat deelneemt’’, aldus Willemsen.

Ook in Groningen anticiperen verschillende boekhandels op de Poëzieweek. Zo zijn er bij Boekhandel Godert Walter vanavond verschillende Groninger dichters te beluisteren. Een stormloop als tijdens de Boekenweek verwacht echter geen van allen. Volgens Boekhandel Riemer ‘valt de Poëzieweek echt weg’ in vergelijking met de Boekenweek. ‘’Poëzie is altijd al een genre geweest dat weinig verkoopt. We hebben een mooie kast vol, maar er is weinig vraag naar. Maar de mensen die het kopen, zijn wel helemaal op de hoogte van de gang van zaken. Het is een klein, maar een trouw publiek’’, zegt een medewerker van Boekhandel Van der Velde.

Boekhandel Godert Walter herkent zich daarin. ‘’De omloopsnelheid is bij onze poëzie-afdeling niet heel hoog. Het is echt een kast voor liefhebbers.’’ Een medewerker van Boekstore Riemer zegt dat ‘ongeveer 10% van de klanten voor poëzie komt’. ‘’Het zijn vooral oudere mensen.’’

Volgens hoogleraar Moderne Letterkunde Mathijs Sanders van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) is er geen sprake van afnemende interesse voor poëzie. ‘’Dichtbundels hebben altijd al een marginaal deel van de boekenmarkt gevormd. De poëzie van Martinus Nijhoff werd in de jaren ’30 ook niet door tienduizenden mensen gekocht.’’ Sanders ziet een verschuiving van poëzie vanuit de dichtbundel naar de openbare ruimte. Hij verwijst naar populaire evenementen zoals Science Poetry Slam en Nacht van de Poëzie. ‘’Door de opkomst van bijvoorbeeld spoken word en performance poëzie is de belangstelling voor poëzie groter dan ooit.’’

‘’Poëzie is in de openbare ruimte zichtbaarder dan ooit tevoren’’, zegt Sanders. Hij is daar blij mee. ‘’Het in aanraking komen met poëzie draagt enorm bij aan de cognitieve ontwikkeling. Er zitten bepaalde denkpatronen in, die je zelden elders aantreft. Dat zorgt niet altijd voor een aangename ervaring, maar het is wel heel belangrijk.’’ De hoogleraar benoemt daarnaast dat poëzie bij basisschoolkinderen de uitdrukkingsvaardigheid doet toenemen en het lezers betere schrijvers maakt. ‘’Maar je moet het wel aanbieden, want poëzie komt niet vanzelf naar je toe.’’

Richard Nobbe (25) staat aankomend weekend in de finale van het Nederlands Kampioenschap Poetry Slam. Hij is ongeveer vijf jaar professional. ‘’Voor die tijd liet ik wel eens gedichten achter in de bus voor mensen, om te lezen. Ik ben eigenlijk gaan dichten om meisjes te versieren’’, zegt Nobbe. ‘’Ik kon niet zingen, niet gitaarspelen; ik moest toch wat. Het dichten geeft mij ademruimte en ik kan er mijn emotie in kwijt. Maar soms is het ook puur anekdotisch of lichtvoetig wat ik schrijf.’’

Nobbe is volgens zichzelf allerminst een eenling in Groningen. ‘’Het barst hier echt van het talent. Gelukkig ben ik niet heel erg uniek en zijn er nog genoeg mensen tegen wie ik op kan boksen.’’ Nobbe signaleert, net als Sanders, een verschuiving van geschreven poëzie naar gesproken poëzie. ‘’Wil je hier doorbreken, dan moet je veel voordragen. Poëzie is een podiumervaring geworden. Het is dynamischer geworden en daardoor ook toegankelijker. Mensen gaan sneller naar een gratis poëzieavond dan dat ze een dure bundel kopen.’’

Sanders en Nobbe vinden het goed dat jaarlijks de Poëzieweek en Gedichtendag terugkeren. ‘’Ik vind het heel erg fijn. Nu komen mensen er beter mee in aanraking’’, zegt Nobbe. Sanders: ‘’We moeten er geen torenhoge verwachtingen van hebben, maar het feit dat de poëzie binnen de boekhandels even geaccentueerd wordt, is altijd goed. Het kan mensen stimuleren om iets nieuws te lezen.’’ Nobbe zegt dat de Poëzieweek ook de mogelijkheid biedt om de ‘breedheid van de poëzie’ te laten zien. ‘’Ik ga een workshop geven op een school in Assen. Ze verwachten daar waarschijnlijk een oud mannetje met een bril. Maar poëzie is veel meer dan dat.’’

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.