Aeolus: een hopeloos geval?

Er wordt gerouwd om de Aeolus, een stellingmolen, vernoemd naar de windgod uit Griekse en Romeinse mythologieën. Vanaf 1851 functioneerde hij als pel- en korenmolen in Adorp. Nu heeft hij kale wieken en staan er hekken om hem heen. 

“Hij heeft het zo goed gedaan. Meel geleverd. Voor pannenkoeken gezorgd”, zucht Trijntje Kruijer uit Adorp. Ooit woonde ze pal naast de molen. “Hij stond toen in onze achtertuin. Mijn dochter heeft nog op de stelling liggen zonnen”. Haar ogen stralen.

De laatste molenaar die met Aeolus draaide was Hans Wolthuis (50), tegenwoordig vrijwillig molenaar van de Krimstermolen in Zuidwolde. “Het is jammer dat de molen stil is komen te staan. Dat is niet hoe je wenst dat het gaat. Maar het is ook wel echt een bizarre geschiedenis.”

In de tijd dat Wolthuis de molen bediende, ging Aeolus al achteruit. “We hebben één keer geprobeerd om hem te laten malen. Dat zal in 1989 zijn geweest, toen was ik er net een jaar. We wilden kijken wat de toestand van de maalstenen was, maar dat was geen succes. De stenen konden alleen nog veevoer malen.”

Wolthuis draaide de molen voor het laatst in het voorjaar van 1992. “Vanaf de stelling had je een mooi uitzicht over de weilanden rondom. Je kon veel molens zien in de verte. Ik ben weggegaan toen hij verkocht werd, want ik kende de nieuwe eigenaar niet en ik zou mijn diploma gaan behalen in dat jaar”.

Aeolus in hekken

In handen van de nieuwe eigenaar heeft de molen vrijwel altijd stilgestaan. Hij draaide voor het laatst rond het jaar 2000. “Ik heb nog stukken wieken in de achtertuin gevonden”, vertelt Kruijer. De molen kon zware windstoten niet meer aan.

“In principe is de eigenaar verplicht om de molen te onderhouden, want het is een rijksmonument”, zegt Gijsbert Boekschoten van Bond Heemschut Groningen. “Daar moet de gemeente dan op toezien. En dat is lastig, want de eigenaar is zoek, die woont geloof ik in Hongarije. Dus moet de gemeente met dwangbevelen werken en dat doen ze niet graag.”

Die leveren ook niet altijd gewenste resultaten op in dit geval, weet Jaap Hoekzema. Hij was wethouder van Winsum in de periode 2011 tot en met 2016. “Ik had te maken met de bebouwde omgeving, en in dit geval met een molen die nogal wat overlast veroorzaakte.” In die tijd heeft de gemeente veel geprobeerd, maar geen succes gehad. “In de eerste instantie probeer je het nog door gewoon te praten en folderbriefjes te gebruiken, maar het was buitengewoon lastig om met de eigenaar in contact te komen.”

Aan de hand van een dwangbevel wist de gemeente in 2014 dan toch iets te bereiken. De wieken werden ontmanteld. Daarmee werd schade aan de huizen van omwoners voorkomen. Hoekzema: “Dat levert een troosteloos gezicht op, maar gevaarlijk is de molen niet. En dan sta je als overheid met de handen in het haar, want in principe kan je een gebouw laten verwaarlozen, ook als het een rijksmonument is. Er moet echt gevaar dreigen wil je wat kunnen doen.”

Nadien is er van molenonderhoud nog niets gekomen. Benieuwd hoe inwoners van Adorp tegenwoordig tegen hun molen aankijken? Beluister hun meningen in onderstaand geluidsfragment.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe jouw reactie gegevens worden verwerkt.