SP Groningen pleit voor verplicht minimumloon maaltijdbezorgers

De fractie van de SP in Groningen wil het wettelijke minimumloon en goede arbeidsvoorwaarden veiligstellen voor de maaltijdbezorgers die via diensten als Deliveroo en Uber Eats werkzaam zijn als zzp’er. Deze bezorgers worden nu per bezorging betaald. De SP wil daarom dat de gemeente een vergunningsstelsel invoert voor maaltijdbezorgdiensten.

De aanleiding voor het voorstel van de SP vormde een uitspraak van de Amsterdamse kantonrechter in een rechtszaak die was aangespannen tegen Deliveroo. De rechter oordeelde halverwege januari dat Deliveroo werkende bezorgers in dienst moet nemen, de collectieve arbeidsovereenkomst moet naleven en niet op deze manier mag werken met zzp’ers. Op dit moment staan de bezorgers van Deliveroo als zzp’er geregistreerd in het Handelsregister.

‘’Als het in Amsterdam zo gaat, moeten we in Groningen voorsorteren’’, aldus fractievoorzitter Jimmy Dijk. Deliveroo is op dit moment nog niet in Groningen actief, maar de stad kent wel andere maaltijdbezorgdiensten, zoals Uber Eats. Het is deze bezorgdienst die Dijk in het bijzonder noemt. ‘’Uber Eats concurreert met onzeker werk en schijnconstructies anderen de markt uit, daar hebben wij bewijs voor.’’ Dijk doelt hiermee op de flexibele werktijden en het bestaan als zzp’er van de koeriers. Bewijs dat andere maaltijdbezorgdiensten in Groningen eenzelfde constructie hanteren, heeft hij niet. ‘’Nee, maar ik heb wel een vermoeden. Er zijn weinig klachten omdat werknemers in een totale afhankelijkheidspositie verkeren.’’

 

Zzp-constructie

In de optiek van Eddy Veltink, bestuurder van vakbond FNV, is er iets mis met de zzp-constructie de maaltijdbezorgdiensten hanteren. Hij verwijst naar het Burgerlijk Wetboek, waarin geschreven staat over de verhouding tussen werkgever en werknemer. ‘’Een werknemer verricht werkzaamheden voor een werkgever en krijgt daarvoor loon. De werkgever geeft de werknemer opdrachten waarvoor hij of zij is aangenomen. Een zzp’er mag daarentegen zelfstandig opdrachten aannemen, maar ook weigeren. Daar ging het in de rechtszaak tegen Deliveroo om. Daar was sprake van een gezagsverhouding als bij een werkgever en werknemer. Sterker nog: er waren eerst arbeidsovereenkomsten, die werden niet verlengd en vervolgens konden de mensen als (schijn)zzp’er aan het werk.’’

In een reactie laat manager communicatie Lize de Vries van Uber weten dat de mensen die voor Uber Eats werken ‘geen werknemers zijn maar zelfstandigen’. ‘’Het overgrote deel van de koeriers die via Eats werken geven aan zelfstandig te willen zijn en blijven vanwege de flexibiliteit die zij bij ons hebben. Zij kunnen hun werk rondom hun leven organiseren, en niet andersom.’’ Daarnaast geeft ze aan dat de modellen van Deliveroo en Uber Eats anders zijn. ‘’Waar je bij Deliveroo moet inschrijven voor shifts, werkt Uber Eats niet met shifts en kan je als koerier je uren zelf bepalen. Je hebt bij ons als koerier zelf de vrijheid om bezorgingen te accepteren of te weigeren, zonder consequenties.’’

Dijk denkt dat bedrijven de ‘zzp-schijnconstructies’ toepassen om zo het wettelijke minimumloon te ontduiken. Omdat deze koeriers per bezorging worden betaald, zijn ze zijn volledig afhankelijk van het feit of er een maaltijd moet worden bezorgd. Volgens woordvoerder De Vries zorgt Uber ervoor zorgen ervoor dat de vergoeding voor hun bezorgers voldoet aan de wet minimumloon. ‘’We houden de vergoeding voor bezorgers nauwlettend in de gaten en ondernemen actie indien nodig.’’

Niet iedere maaltijdbezorger is per definitie zzp’er; bezorgers die werken via Thuisbezorgd.nl zijn bijvoorbeeld wel in loondienst. Dat geldt ook voor de koeriers van bezorgdienst FoodDrop, geeft marketingmanager Daniël Brinckmann aan. ‘’Het is geen vetpot, dat geef ik toe. Bovendien is het de vraag of het op deze manier in de toekomst nog uit kan.’’ Brinckmann verwijst naar concurrenten als Uber Eats. Zij kunnen door gebruik te maken van zzp’ers goedkoper bezorgen. SP’er Dijk vindt dat voorkomen moet worden dat bedrijven elkaar beconcurreren op arbeidsvoorwaarden.

 

Arbeidsomstandigheden

De huidige relatie tussen werkgever en werknemer bij maaltijdbezorgdiensten geeft volgens Veltink ‘de perverse prikkel voor bedrijven om ervoor te zorgen dat de mensen die in opdracht van hen deze taak uitvoeren zich niet gaan houden aan bijvoorbeeld een arbeidstijdenwet en verkeersregels’. Volgens hem zit de prikkel er vooral in dat ‘er alleen geld te verdienen valt als men zoveel mogelijk werk verzet’. ‘’De maaltijdbezorgers maken belachelijk veel uren. Er is geen sprake van een verhouding waarbij de werknemer aanspraak kan maken op zijn of haar rechten. Ten opzichte van elkaar worden werknemers steeds verder uitgeknepen, met gevolgen voor inkomen, gezondheid en verkeersveiligheid. Dat is een slechte zaak’’, aldus Veltink.

De FNV heeft landelijk aandacht gevraagd voor de voorzieningen waarmee de maaltijdbezorgers op pad moeten. Veltink: ‘’Normaliter is een werkgever verplicht om ervoor te zorgen dat zijn werknemer met deugdelijk materiaal op pad gaat. Dat is bij maaltijdbezorgers die zzp’er zijn niet van toepassing. Als zij met opgevoerde snorfietsjes hun werk doen, kunnen ze meer geld verdienen.’’ Ook Dijk signaleert studenten ‘op gammele fietsjes, met een eigen TomTom’ in Groningen. ‘’Dat is voor ons geen goede manier van werken.

Brinckmann geeft aan dat de bezorgers van FoodDrop de bezorgingen op hun eigen fietsen doen. ‘’De ene bezorger fietst nu eenmaal liever op een racefiets, terwijl de tweede liever op een elektrische fiets aan het werk is. Wij zorgen wel dat al onze bezorgers voorzien worden van verlichting, voor hun veiligheid.’’ Ook voorziet FoodDrop de koeriers van ‘jassen en tassen’. Manager communicatie De Vries van Uber laat weten dat ‘Uber Eats een platform is die restaurants, koeriers en gebruikers aan elkaar koppelt’. ‘’Uber Eats biedt aanvullende bescherming aan koeriers via een AXA verzekering.’’ Hieronder valt onder andere dekking bij persoonlijk ongevallen en dekking voor letsel aan derden en materiële schade.

De Vries herkent zich niet in de kritiek die Veltink levert op het hoge aantal uren die maaltijdbezorgers zouden werken. ‘’Voor de meerderheid van de bezorgers is Uber Eats een manier om aan aanvullende inkomsten te komen. Bezorgers zijn gemiddeld 12-14 uur per week online en meer dan 60% is 10 uur of minder per week online.’’

 

Vergunningstelsel

De SP-fractie wil door middel van een vergunningstelsel ‘gelijk speelveld geven voor verschillende bezorgservices’ in Groningen. Welke voorwaarden zou Dijk aan het verstrekken van een vergunning aan een maaltijdbezorgdienst stellen? Hij somt op: ‘’Minimumloon voor de koeriers, geen stukloon. Ook fatsoenlijke voorzieningen, een goede fiets met een goede TomTom. Laten we daar maar eens mee beginnen. Wat mij betreft zo snel mogelijk.’’

Vakbondsbestuurder Veltink ziet het als een goed initiatief. ‘’Ik ben hier zeker voor: als niemand iets doet, gebeurt er ook niets.’’ Toch plaatst hij een kanttekening. ‘’Een vergunningsstelsel in de gemeente Groningen verplaatst de problemen misschien naar buiten de gemeentegrens. Wat te doen met maaltijdbezorgers die net buiten de gemeente gevestigd zijn? Een vergunningsstelsel heeft pas een sluitend effect als het landelijk geldt.’’

Brinckmann van FoodDrop vindt het ‘altijd goed om wat te doen aan regulering’, al zou hij vooral graag zien dat maaltijdbezorgdiensten in de toekomst onder de cao van de horeca zouden vallen. Op dit moment vallen ze nog onder de cao van de transportsector, met hogere loonkosten in de avonduren tot gevolg. ‘’Dat zou het makkelijker maken voor maaltijdbezorgdiensten om bezorgers in loondienst te nemen en te houden.’’

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.