In gevecht met een plant

De Japanse duizendknoop kruipt. Hij zoekt naar spleten, reikt door asfalt en verjaagt al het groen op zijn pad. Hij lijkt zo mooi, de ronde bladeren zo onschuldig. Als zijn wortels de aarde raken, grijpen ze zich vast, diep en stevig, en kom er dan maar eens vanaf.

ZEEGSE – Greet de Koning vecht al twintig jaar met een plant. De Japanse duizendknoop stond in het begin alleen bij de vijver, maar inmiddels heeft hij zich verspreid naar de grenzen van haar erf. Ze heeft al van alles geprobeerd: maaien, afdekken met plastic en zelfs spuiten met gif. Het helpt niet: de plant staat er nog.

Ze is niet de enige die hier last van heeft. De Japanse duizendknoop is volgens de International Union of Nature Conservation een van de meest invasieve exotische planten op aarde. Theo Portegijs, bodemdeskundige en expert op het gebied van Aziatische duizendknopen, gokt dat de plant groeit op 10.000 tot 30.000 plekken in Nederland, en het worden er steeds meer.

Japanse duizenknoop scheut

Zweedse Kornoelje

Greet de Koning zegt wel eens tegen haar kinderen: ‘Met dank aan je vader.’

Haar ex-man hield van planten, vooral grote struiken en bomen. Hij kweekte ze zelf op. Af en toe moest de tuin leeggehaald worden omdat het zo vol stond.

Op een dag, zo’n dertig jaar geleden, vond hij een plantje in het bos. Het was klein, niet echt zijn expertise. Hij dacht dat het om de zeldzame Zweedse kornoelje ging. Zeldzame planten plukken mag niet, maar er stond zoveel in het bos dat hij toch een stekje meenam naar huis.

Binnen de kortste keren stond er een bos in de tuin van lange, manshoge stengels. Geen Zweedse kornoelje dus, die wordt maar dertig centimeter hoog. Maar de vreemde plant was mooi, dus hij mocht blijven. Pas tien jaar later, toen ze de plant weg wilde halen, besefte De Koning wat ze in haar tuin had staan.

Greet de Koning kijkt naar Japanse duizendknoop aan de rand van haar erf. Deze scheuten zijn een paar weken oud.

Schone woekeraar

De Japanse duizendknoop kwam in de negentiende eeuw naar Nederland en was meteen populair. Het is een mooie plant: grote bladeren, witte bloempluimen. Hij nestelt zich makkelijk en is zelfs eetbaar.

Maar de exotische plant past is te succesvol in ons ecosysteem. Volgens Portegijs is het bladerdek zo dicht dat er niks op de donkere bodem onder de plant kan groeien. Bovendien kan de plant gevaarlijk zijn. Hij vindt altijd de weg. Waar een andere plant ophoudt met zoeken als het donker is, zoekt de Japanse duizendknoop plant door tot hij een klein gaatje vindt. Zo wringt hij zich door spleten en tast hij wegen, terrassen of huizen aan.

Vlak buiten het dorp is te zien hoe groot een Japanse duizendknoop kan groeien. De stengels zijn meer dan 2 meter hoog.

Japanse hydra

Om te begrijpen waarom de Japanse duizendknoop zo succesvol is, moet je weten hoe hij groeit. Een duizendknoop bestaat uit drie delen: boven de grond staan groene stengels met bladeren en bloemen, die manshoog kunnen groeien. Hiermee neemt de plant energie op. Die energie wordt onder de grond opgeslagen in een dichte laag wortelstokken van 30-40 centimeter diep, deze verbinden de groene stengels met elkaar. Onder de wortelstokken rijken wortels die omlaag op zoek naar water. Wat van boven dus een heel bos aan Japanse duizendknopen kan lijken, is vaak in werkelijkheid één of enkele organismen.

De Japanse duizendknoop is een soort hydra: als je de stengels afknipt, groeien ze gewoon weer terug. De energie van de plant wordt opgeslagen in de wortelstokken, niet in de uitgroeisels boven de grond.

Daarnaast kunnen losse stukken plant zich wortelen en uitgroeien tot een nieuwe plant. Op die manier kan de duizendknoop zich makkelijk verspreiden.

Afgedekte Japanse duizendknoop

De aanhouder wint

De Koning werd moedeloos van de plant. Niks wat ze deed leek te helpen: telkens als ze de stengels af plukten kwamen ze terug, toen ze een zeil spande zodat er de duizendknoop geen licht kreeg, groeide het er gewoon doorheen. Zelfs het gif, dat ze normaal nooit zou gebruiken, hield de plant niet tegen.

Gelukkig is er tegenwoordig steeds meer aandacht voor de duizendknoop, en ook meer informatie over wat wel helpt. Dit voorjaar hebben Greet de Koning en haar buren de duizendknoop de oorlog verklaard. Voor het voorjaar losbarstte hebben ze de dode stengels weggehaald en de laag worteltakken zo veel mogelijk verwijderd.

Sindsdien plukken ze het elke paar weken kaal en nemen zo veel mogelijk wortels mee. Op deze manier hopen ze de duizendknoop langzaam maar zeker uit te putten. Het is veel en zwaar werk. Vaak te zwaar voor De Koning. Gelukkig zijn haar buren vastberaden. De buurvrouw van De Koning heeft zelfs haar abonnement op de sportschool opgezegd.

De plantenresten gooien ze in de grijze bak (in de groene kunnen ze wortel schieten) of fikken het op. De holle stengels knallen als ze verbranden. Op het erf ligt een berg plantafval onder een zeil. Het ligt er om te drogen, maar het is nat geworden en onder het plastic zijn de eerste groene scheuten al zichtbaar.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.