Rookvrije zones zijn nog allesbehalve rookvrij

Er is nog veel onduidelijkheid over de drie rookvrije zones die Groningen per afgelopen woensdag heeft. Zowel bij het UMCG, het Prins Claus Conservatorium als het Alfa College zijn mensen nog niet op de hoogte van de maatregel of weigeren ze hun sigaret elders op te steken. De handhaving vormt nog een uitdaging.

Twee stoepborden staan pontificaal naast de hoofdingang van het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG). Met grote letters staat er ‘Wij zijn rookvrij’ opgeschreven, ondersteund door een wit vinkje. De boodschap wordt versterkt door bordjes aan lantaarnpalen en posters achter de ramen aan de voorkant van het ziekenhuis. Roken voor de ingang van een ziekenhuis, nee, dat doe je niet.

Groningen heeft vanaf afgelopen woensdag drie rookvrije zones. Er mag niet meer op de openbare weg gerookt worden rondom de ingang van het UMCG. Ook bij het Prins Claus Conservatorium van de Hanzehogeschool Groningen en bij een locatie van Alfa College aan de Admiraal de Ruyterlaan mag, op straat, niet meer gerookt worden. Voor de handhaving zijn de organisaties zelf verantwoordelijk. ‘’In hele uitzonderlijke gevallen kunnen we boetes opleggen, maar we verwachten dat het niet zover zal komen’’, aldus de woordvoerder van wethouder Mattias Gijsbertsen.

Universitair Medisch Centrum

Een paar stappen van de ingang van het UMCG vandaan zijn aan beide kanten rijen met bankjes. Op een van de bankjes zit een patiënt met een zwarte zonnebril. Hij heeft een smeulende peuk tussen zijn wijs- en middelvinger. Ik vraag hem of hij bekend is met de rookvrije zone waarin hij zich bevindt. De man antwoordt: “Dat er niet bij de ingang gerookt mag worden, daar ben ik het mee eens. Maar in een hoekje moet het kunnen. Je mag niet alles gaan verbieden, ze pakken alles van ons af.””Ik wist het niet, maar ik sta wel achter het idee.” – bezoeker UMCG

Een paar minuten later steekt een andere man aan de voorkant van het ziekenhuis een sigaret op. Hij gaat zitten op een van de bankjes en neemt een flinke hijs. Ik loop naar hem toe en confronteer hem met zijn sigaret. ‘’Ik wist het niet, maar ik sta wel achter het idee. Ik zag iemand hier roken en toen dacht ik dat het hier wel zou mogen’’, zegt hij terwijl hij een trekje neemt.

Omdat het UMCG maar weinig eigen grond heeft voor de hoofdingang, diende de organisatie een verzoek in bij de gemeente voor een rookvrije zone. ’’Na vier meter begint het gemeentelijke terrein. Bezoekers en patiënten staken net op dat openbare stukje terrein een sigaret op’’, zegt woordvoerder Joost Wessels. Hij denkt dat de overlast voor bezoekers en patiënten drastisch ingeperkt wordt met een rookvrije zone van een meter of zestig lang en tien meter breed vanaf de hoofdingang genomen. Patiëntenorganisaties juichen het in ieder geval toe en ook de medewerkers vinden het ‘zeer passend’ volgens Wessels. ‘’Het gaat niet zonder slag of stoot, maar de overgrote meerderheid van de medewerkers staat er ten volle achter.’’

“Vaak is het onwetendheid; mensen steken een sigaret op omdat ze niet weten dat het niet mag.” – woordvoerder UMCG

De woordvoerder zegt dat roken op de bankjes, die op het eigen terrein staan, al sinds 1 januari niet meer mag. ‘’Maar het is een kwestie van gewenning. Daar moet tijd overheen gaan. Vaak is het onwetendheid; mensen steken een sigaret op omdat ze niet weten dat het niet mag. Als ze erop aangesproken worden, gaan ze een stukje verderop’’, aldus Wessels. Diezelfde methodiek zal de belangrijkste manier worden om te handhaven volgens de woordvoerder.

Prins Claus Conservatorium

De tweede locatie die ik bezoek is het Prins Claus Conservatorium. Bij aankomst valt mijn oog op een bordje dat naast de deur hangt. Hetzelfde witte vinkje als bij het UMCG komt terug, maar de tekst is anders. ‘Smoke-free’. Dit valt te verklaren door het grote aantal niet-Nederlandstalige studenten dat het conservatorium kent. Met een Engelse tekst is de boodschap in ieder geval duidelijk, zou je denken. Toch staat er al snel een studente voor het bordje met een dampende sigaret. Ze zegt in het Engels dat ze dacht dat in een ‘smoke-free-zone’ juist gerookt mocht worden. Vervolgens loopt ze weg, om een paar meter verderop verder te dampen.

De studente is niet de enige roker. Ook een docent kijkt mij wantrouwend aan op de vraag waarom hij op deze plek rookt. “Ja, het is toch die sigaret uit gewoonte. Laten we eerst de echte problemen oplossen. Ik vind het betutteling van volwassen mensen; get a life. Ik snap wel dat je wat aan gezondheid wilt doen, maar dit is niet de manier.”

Een receptionist van het conservatorium verschaft wat informatie, bij afwezigheid van de verantwoordelijke woordvoerder. Volgens de receptionist mag je niet meer voor de deur, op de grond van de Hanzehogeschool roken. ‘’Dan gaan ze bij het Tromphuis staan of op de inrit naar De Oosterpoort. Dat kan, want dat is niet onze grond. Wij zeggen er alleen wat van als ze op onze grond staan. Maar een paar uur later zie je dezelfde personen weer met een sigaret voor onze deur staan.’’

“Veel buitenlandse studenten begrijpen het niet.” – receptionist Prins Claus Conservatorium

De handhaving vormt nog een uitdaging voor het conservatorium. ‘’Dat gaat niet van de ene op de andere dag.’’ De receptionist herkent het voorbeeld van de studente die de boodschap op het bord verkeerd begreep. ‘’Veel buitenlandse studenten begrijpen het niet of ze verdraaien het gewoon. We gaan ze anders gewoon straffen, dat ze bijvoorbeeld geen kamer meer kunnen boeken om te repeteren.’’

Alfa College – locatie Admiraal de Ruyterlaan

De laatste rookvrije zone van Groningen bevindt zich voor de deur van het Alfa College, aan de Admiraal de Ruyterlaan. Een groepje van vier studenten staat op de stoep te roken, niet ver bij het ondertussen herkenbare bordje vandaan. Een meter of tien verderop, vlak voor de deuren van het schoolgebouw, staat een stoepbord als bij het UMCG.

“Waar mag je nu eigenlijk wel en waar niet roken?” – student Alfa College

De rokende studenten vinden de maatregel een beetje overdreven. ‘’Dit is een mbo, daar ga je echt geen rookvrije generatie meer krijgen. De meesten roken al als ze hier binnenlopen’’, zegt de meest mondige student. ‘’Roken bij een sinterklaasfeest, dat gaat over kinderen. Maar hier een voorbeeld stellen? Neem jij een voorbeeld aan mij?’’, vraagt hij aan zijn buurman. Ondertussen komt er een nog iemand bij de groep staan, die geroutineerd een sjekkie draait. ‘’Waar mag je nu eigenlijk wel en waar niet roken?’’

Otto Folkerts, projectleider van Alfa College Rookvrij zegt het volgende: ‘’Wij willen niet dat mensen door een haag van rokers ons gebouw in moeten. Als we het nu vriendelijk vragen, gaat men weg bij de ingang. Dat gaat op deze locatie best prima.” Het Alfa College wil graag bij meer locaties een rookvrije zone, hoewel volgens Folkerts niet elke vestiging zich daar goed voor leent. ‘’Handhaving is bijvoorbeeld aan de Boumaboulevard veel lastiger, met een supermarkt in de buurt. Het aanspreken van de juiste populatie is een stuk moeilijker. Dat zijn dingen die we nog moeten doorspreken.’’

“Er zijn nog wat aanhechtingspuntjes die we met de gemeente moeten doorwerken.” – projectleider Alfa College Rookvrij

Ook waar de rookvrije zone nu precies begint en ophoudt moet nog besproken worden. ‘’Dat is nog niet helemaal helder voor ons. Het gaat om de stoep voor de hoofdentree, maar waar begint en eindigt het? Er zijn nog wat aanhechtingspuntjes die we met de gemeente moeten doorwerken.’’

De handhaving heeft het Alfa College in de handen gelegd van de eigen ‘security-hosts’ (voorheen beveiligers genaamd). Andere personeelsleden mogen rokers ook op hun gedrag aanspreken. Wanneer ik wegloop bij de school, komt er een handhaver naar buiten. Ze spreekt een ander groepje studenten aan op hun rookgedrag. De jongeren lopen naar de overkant van de straat, waar ze op een modderig grasveld een nieuwe teug nemen van hun sigaret.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.