Coronamaatregelen in winkelstraten niet toekomstbestendig

GRONINGEN – De nieuwe coronamaatregelen in de winkelstraten van Groningen zullen op termijn steeds slechter worden nageleefd. Dat zeggen gedragspsychologen Kevin de Goede en Gerard Tertoolen. De maatregelen zijn er pas net, maar nu al merken winkeliers dat klanten zich er lang niet altijd aan houden.

Het winkelend publiek weet het Groninger centrum weer steeds beter te vinden. Om de veiligheid en duidelijkheid voor zowel bezoekers als het winkelpersoneel te waarborgen, hebben de gemeente en ondernemers besloten om maatregelen te treffen in de winkelstraten. Zo loopt er sinds afgelopen weekend een dikke witte lijn door de Herestraat en liggen er wachtvakken langs de winkels.

Nu de eerste piek in besmettingen voorbij is en mensen de coronacrisis als minder dreigend ervaren, verlangen we volgens Tertoolen steeds meer naar individueel handelen. Hij heeft dan ook geen hoge verwachtingen van het initiatief in Groningen. “Als je het me twee maanden geleden had gevraagd, had ik volmondig ja geantwoord”, zegt Tertoolen. Toen bestond er een collectieve angst voor Corona, waarbij we ons allemaal aanpassen om te overleven. “Handelen als individu werkt dan niet meer, dus gaan we kuddegedrag vertonen.” In dat geval worden opgelegde regels door de meeste mensen makkelijk geaccepteerd.

Dat kuddegedrag is te herleiden naar het instinct van onze voorouders. “Als er een leeuw op ons afkomt, kruipen we samen ter bescherming. Je zag het tijdens het begin van de corona-uitbraak ook terug in gemeenschappelijke initiatieven, zoals het applaus voor de zorg.”

Maar na het verminderen van de dreiging ontstaan er in de maatschappij twee kampen: de volhouders, mensen die het nut blijven inzien van het naleven van maatregelen. En de afhakers, mensen bij wie het opleggen van gedrag steeds gevoeliger ligt. “Het kan zelfs escaleren als deze groep zich te veel gaat ergeren aan de regels.” En hoe lager de directe dreiging op Corona, des te meer mensen weerstand gaan voelen.

Ook veel winkeliers en bezoekers staan sceptisch tegenover de maatregelen

De Goede legt uit dat de weerstand verminderd kan worden door mensen mee te nemen in waarom het belangrijk is om zich aan de coronaregels te houden. “Een goed voorbeeld zijn de speeches van Rutte. Daarin zitten veel gedragstechnieken die precies inspelen op de punten die mensen frustreren. Hij heeft ook een team van gedragswetenschappers die hem hierbij helpen.” Op die manier creëer je intrinsieke motivatie: Ik wil dit echt. Als die motivatie blijft, gaan mensen zich erop den duur aan houden uit automatisme. Er ontstaat dan nieuw gewoontegedrag.

Maar van het aansturen op motivatie lijkt in Groningen nu geen sprake. De Goede: “Alleen wat lijnen op de grond zijn weinig anders dan een visueel signaal. Ze doen niks om weerstand te verminderen en ze nemen mensen ook niet mee in het waarom.”

Tertoolen legt uit: “Je zult steeds strenger moeten gaan handhaven om mensen aan te sporen tot het naleven van de regels.” Hiermee doelt hij op het uitdelen van boetes bij een overtreding. “Dat werkt ook goed bij horecagelegenheden, die zitten niet te wachten op een bekeuring van een paar duizend euro.” Maar zelfs dan wordt het steeds lastiger om je aan de gepaste afstand te houden. Want een drukkere winkelstraat betekent minder ruimte.

Door Lieuwe van der Schaaf & Daphne Douwes

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.