Black Lives Matter in Groningen – “Als je niets doet, gebeurt er in ieder geval niks.”

Op 2 juni was er een sit-in-demonstratie op de Grote Markte in Groningen, bedoeld als solidariteitsbetoon aan de Black Lives Matter-beweging. Naast de ‘grote’ initiatieven, zijn er sinds kort ook tal van kleinere antiracisme-initiatieven in Groningen.

Het concept is simpel: iemand stuurt een foto op en Silke Wester (23) maakt er een digitale tekening van. De ‘klant’ doet vervolgens een vrijwillige donatie. Het geld doneert Silke aan een fonds dat is opgezet voor Gilly Emanuels, een vrouw die gedurende een aantal jaren racistisch werd bejegend door een groep jongeren. “Het is echt van de zotte dat er anno 2020 nog steeds zoveel racisme in Nederland is”, zegt Silke. “Ik vind het heel fijn om te zien dat het besef dat het in Nederland ook een probleem is, nu echt binnenkomt.”

Bij haar eerste actie tekende ze drie dagen lang fulltime en haalde ze 500 euro op. Nu ze weer bezig is met haar studie en werk, doet ze het tekenen ernaast. “De foto’s die ik krijg en vervolgens teken, zijn vaak foto’s van groepen vriendinnen, huisdieren, mensen die net een kind hebben gekregen en foto’s van overleden familieleden”, vertelt Silke. “Ik vind het apart om te zien hoe snel zo’n actie zich verspreidt, want ik kreeg echt al vrij snel opdrachten van mensen die ik helemaal niet persoonlijk ken.”

Silke’s favoriete tekening

Een ander voorbeeld van een antiracisme-initiatief is dat van de studenten Anne Pronk (21) en William Chiquele (19). Heel recentelijk startten zij de beweging ‘Colourful Voices’. William vertelt: “Het gaat niet alleen om Black Lives Matter, maar om alle culturen die met racisme te maken krijgen. Die willen we verenigen.” De beweging zit nog in de opstartfase. “We willen op de Grote Markt gaan staan en daar mensen hun ervaringen met racisme laten vertellen. We vragen dan of we dat ook op mogen nemen. Dan kunnen we die ervaringen samenbrengen in een promofilm. Mensen kunnen ook hun ervaringen delen op social media onder de hashtag #ColourfulVoices”, vertelt Anne.  

De initiatieven van Silke, Anne en William vormen slechts een fractie van de vele antiracisme-initiatieven en –evenementen in Groningen. De sit-in op de Grote Markt die op 2 juni werd gehouden is waarschijnlijk het grootste voorbeeld. Mallika Sille van het ‘Groningen Feminist Network’ was een van de organisatoren. “Op de dag van de sit-in liep ik naar de bushalte en ik had een Black-Lives-Matter-poster bij me”, vertelt Mallika. “Een paar mensen in een passerende auto zagen het en scholden me op een racistische manier uit.” Het Groningen Feminist Network organiseerde de sit-in samen met ‘Black Ladies of Groningen’ (BLOG) en de ‘Women’s March Groningen’. “Veel van de leden van deze netwerken hebben regelmatig te maken met racisme”, zegt Mallika.

Volgens Mallika was het vooral belangrijk dat de reden van protest goed doorklonk, en niet dat het overstemd wordt door andere dingen, zoals de drukte in Amsterdam. Naast de sit-in zijn er ook andere activiteiten in het kader van racisme en Black Lives Matter georganiseerd door de organisatoren, zoals lezingen. Ook aanstaande zaterdag staat er weer een activiteit op de planning: een online dance party waar zwarte artiesten worden gedraaid.

De organisatie van de sit-in in Groningen bestaat dus uit leden van verschillende Groningse organisaties en verenigingen. Volgens Bert Klandermans, hoogleraar Sociale Psychologie aan de VU, is het gebruikelijk dat protestdemonstraties worden georganiseerd door een soort coalitie van kleinere organisaties. “Jaren geleden, in de jaren ’80, waren er bijvoorbeeld al grote demonstraties tegen kernwapens”, vertelt Klandermans. “Het ‘Interkerkelijk Vredesberaad’ organiseerde die, dus op lokaal niveau werden de demonstraties georganiseerd door verschillende kerken.” Volgens Klandermans zijn de verschillende netwerken namelijk nodig om genoeg mensen te bereiken. “Op lokaal niveau zoeken mensen elkaar op kleine schaal op.”

Ook voor de organisaties van de protesten is het belangrijk van cruciaal belang om veel mensen te bereiken, laat Klandermans weten. “Als je met z’n tienen op de Dam staat, heeft het sowieso geen effect, dus je moet wel zorgen voor een grote opkomst”, zegt Klandermans. Toch is het volgens de hoogleraar niet heel ingewikkeld om dit voor elkaar te krijgen, omdat  heel veel mensen simpelweg gaan demonstreren omdat het ze gevraagd wordt. “Als jij bij wijze van spreken nu aan je vrienden vraagt om morgen voor het gemeentehuis te gaan staan, is de kans groot dat je zo heel wat mensen bij elkaar krijgt”, zegt Klandermans. “Bovendien spelen sociale media natuurlijk een grote rol, omdat die mensen op een snelle manier op de hoogte brengen van evenementen die gaan plaatsvinden.”

Naast boosheid en verontwaardiging, is het ‘gevraagd worden’ dus een belangrijke reden om deel te nemen aan een demonstratie. Een onderzoek waar Klandermans naar verwijst, laat zien dat 75 procent van de mensen sympathiseerde met de antikernwapenbeweging en dat hiervan maar 4 procent daadwerkelijk ging protesteren. “Als mensen wel sympathiseren maar niet komen demonstreren, komt dat doordat ze niet worden gevraagd.”

Bij grote demonstraties is er vaak sprake van een soort programma. Klandermans waarschuwt dat organisaties er wel voor moeten zorgen dat de deelnemers bijvoorbeeld niet alleen voor de muziek komen. “Tijdens zo’n antikernwapendemonstratie was er bijvoorbeeld een in die tijd hele bekende band uitgenodigd”, vertelt hij lachend.  “Telkens als er een spreker op het podium kwam, werd die uitgefloten. Mensen kwamen alleen maar voor die band.”

Maar gaan die demonstraties in Nederland nou ook echt een verandering teweeg brengen? “Kijk, een demonstratie is een communicatiemiddel”, legt Klandermans uit. “Dus als je op zaterdag gedemonstreerd hebt en dat maandag groot in de krant staat, heb je in principe al succes.” De politiek trekt zich bovendien wel degelijk iets aan van dit soort demonstraties. “En als je niks doet, gebeurt er in ieder geval niks.” 

Van niks doen is bij Silke in ieder geval geen sprake. Inmiddels heeft ze al 750 euro in totaal opgehaald. Haar persoonlijke favoriet is een tekening van een pasgetrouwd stel (te zien op de foto aan het begin van dit artikel), maar ze is nog lang niet uitgetekend. “Vanwege mijn eerste actie had ik om uitstel gevraagd voor een deadline van mijn studie en die heeft mijn docent me toen gegeven, dus het is heel fijn om te zien dat mensen het steunen.”

Door Lisette Horst en Donna de Weijer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.