Gratis bomen, en ze komen ook naar Groningen

De keuze voor appel- en perenbomen was snel gemaakt voor Iris Dijkstra. “Bij de fruitbomen stond: ‘Het mooiste zou zijn als voorbijgangers het kunnen plukken.’ Toen dacht ik, dát vind ik leuk. Een romantisch beeld, dat mijn appelboom een beetje zo half over straat groeit en dat de buurt dan een appel kan plukken onderweg naar de speeltuin”, vertelt Iris vrolijk. Ze is een van de eerste Groningers die dankbaar gebruikmaakt van het nieuwe landelijke initiatief om gratis bomen aan te bieden.

Urgenda, Stichting MEERgroen, Stichting Nationale Boomfeestdag en Caring Farmers bieden komende winter liefst 1 miljoen bomen gratis aan. Iedereen in Nederland kan zich daarvoor aanmelden. Ook in Groningen maken de eerste deelnemers al enthousiast gebruik van deze kans. De bomen kunnen op het platteland langs boerenakkers worden geplant, maar ook langs het treinspoor of bij particulieren in de tuin. Op speciale boomweggeefdagen kunnen  deelnemers in de buurt hun boom komen ophalen.

De actie is bedoeld om het klimaat en de biodiversiteit in Nederland een boost te geven. “De boodschap die we bij mensen tussen de oren willen krijgen, is dat je heel gemakkelijk gebruik kunt maken van de natuur”, zegt Hanneke van Ormondt van Urgenda. “Je hoeft niet eerst 10 jaar een boom bij een boomkweker op te kweken en dan voor 100 euro te kopen. Op deze manier kun je veel sneller een natuurverdubbeling realiseren. En bovendien veel goedkoper en laagdrempeliger.”

In de natuur komen elk jaar miljarden jonge boompjes aan een voortijdig einde. De zaadjes worden bijvoorbeeld opgegeten door wild, of de boompjes krijgen niet voldoende zonlicht doordat de moederboom al het licht afvangt. Vaak worden ze bovendien door natuurbeheer verwijderd en versnipperd. Door de jonge boompjes te herplanten krijgen ze een nieuw thuis. Dankzij het grote aantal vrijwilligers kunnen ze bovendien gratis worden aangeboden. 


“Wat ons betreft gaan we dit de komende jaren opschalen naar vijf en dan naar tien miljoen.”

Stichting MEERgroen herplant al jaren bomen, maar op kleinere schaal. Samen met Urgenda werd dit jaar contact gezocht met Caring Farmers en kwam het aanbieden van gratis bomen in een stroomversnelling. “Daar bleek ontzettend veel enthousiasme onder de boeren om er heggen en hagen van te planten, en zo de biodiversiteit rondom de akkers te verbeteren”, legt van Ormondt uit. “En dat is weer goed voor de natuurlijke plaagbestrijding waardoor je minder pesticiden hoeft te gebruiken”. Ze hoopt dat ongeveer de helft van de miljoen bomen bij boeren terechtkomt, die grotere hoeveelheden planten, en bij gemeenten om de bermen te vergroenen. Burgers kunnen zich aanmelden voor kleinere hoeveelheden, er is geen minimum vereiste.

Een van die burgers is dus Iris Dijkstra. Zij komt uit de stad Groningen en is een van de eersten die zich in die gemeente heeft aangemeld voor het initiatief. “Ik dacht: Hee, bomen. Leuk!”, lacht ze. “En ook nog helemaal duurzaam. Ik heb zelf een biologische achtergrond en ben veel bezig met de natuur en het milieu. Ik ben net verhuisd, houd van tuinieren en heb net een moestuin aangelegd. Ik ben er een beetje spontaan ingesprongen, maar vind het een heel leuk en mooi initiatief.”

In november hoort ze meer, en ook waar ze haar boompjes dan mag ophalen. Iris is benieuwd hoe dat zal gaan. “Ik bedoel, ik heb alleen een fiets”, lacht Iris. “Ik ga niet naar de andere kant van het land rijden om vier boompjes op te halen. Dus het moet voor mij wel een beetje lokaal zijn, anders vind ik het ook niet meer zo duurzaam.”

Impact

Als die boompjes er eenmaal staan worden ze elk jaar groter. Een boom heeft in het eerste jaar misschien 25 blaadjes, maar in het tweede jaar 500 en in het derde jaar 1000. “Na drie jaar kun je zelfs zeggen: hee, de helft haal ik er uit en dat plant ik weer ergens anders. Daarmee wordt de impact dus ook elk jaar groter”, legt Van Ormondt uit. Ze hoopt op een langetermijnproject. “Er is geen limiet aan het bestellen, want we maken ons hartstikke zorgen om biodiversiteit en het klimaat. Dus hoe meer bomen mensen willen, hoe beter. Wat ons betreft gaan we dit de komende jaren opschalen naar vijf en dan naar tien miljoen.”

Hoeveel impact maakt een miljoen bomen nou op het milieu? Dat zie je in de infographic hieronder.

previous arrow
next arrow
Slider

Een langetermijninvestering om de crisis op te lossen, dus. Van Ormondt denkt dat het ook om mentale impact gaat. “Dat mensen leren anders naar de natuur te kijken. Dat mensen eens zelf in hun eigen tuin kijken: hee, ik heb hier een klein stekje. Hee buurman, wil jij die hebben? Dus een andere manier van kijken naar de natuur.” 


“We vinden het heel interessant om ‘refurbished’ bomen te gaan gebruiken.”

Voor Iris is dit een mooie manier om iets duurzaams te kunnen doen. Het gaat immers om bestaand groen, dat om wat voor reden dan ook weg moet. Vaak gaat het dan in de versnipperaar, maar nu krijgt het een tweede leven. “Behalve dat de boompjes mooi groen zijn, zorgen ze voor schaduw en houden ze water vast. Dat vind ik belangrijk, want we krijgen steeds vaker te maken met extreme hitte en veel neerslag in korte tijd.”

Henk Hindriks zit bij de werkgroep Vergroening van de wijk Helpman in Groningen. Ook zij hebben zich aangemeld voor de actie. Nu is het nog zoeken waar ze de bomen kwijt kunnen. “Het is een redelijk volgebouwde wijk, en ook al redelijk groen. Maar we vinden het heel interessant om ‘refurbished’ bomen te gaan gebruiken”, zegt Hindriks. De wijk stoeit al lang met de gemeente over de vervanging van oude en zieke bomen. “Als je kan zeggen: moet je horen, we hebben gratis bomen en we kunnen waarschijnlijk zelfs enigszins uitzoeken welk type, dan lijkt me dat voor de gemeente ook alleen maar aantrekkelijker.”

Van Ormondt deelt die gedachte. “De overheid zegt: we willen zoveel duizend hectare gaan planten de komende jaren, maar de boomkwekers hebben op dit moment helemaal niet zoveel bomen. Dus sowieso zullen we het toch op een andere manier moeten gaan doen. Dit is de goedkoopste en makkelijkste manier, en ook nog met inheemse soorten die er toch al staan”, stelt zij. “Volgens mij heeft ook Groningen grootse plannen voor veel meer groen, dus ik hoop dat ze onze actie hebben gezien en van dit gratis groen gebruik gaan maken.”

Door Remco van Veluwen

1 thought on “Gratis bomen, en ze komen ook naar Groningen”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.